Món gỏi mít non của nội

Gỏi mít non xúc bánh tráng là một món ăn bình dị, dân dã, mộc mạc của làng quê Việt Nam, nhưng lại quá hấp dẫn với khẩu vị của nhiều người. Nhớ lúc chị em tôi còn nhỏ, nội tôi thường xuyên làm món gỏi mít non ăn thay bữa cơm cho cả gia đình,thậm chí 1 tuần lễ ăn tới 2 lần gỏi mít nhưng vẫn thấy ngon mà 

không hề biết chán.

Hồi đó không như bây giờ, nghề nông phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Tuy lúc ấy cây lúa không có tình trạng sâu bệnh, nhưng chỉ cần đang trong thời vụ mà trời dứt mưa sớm là coi như năm ấy bao nhiêu công sức đổ sông đổ biển, mất mùa đói kém. Bà nội tôi hay lo xa, khi thấy trong nhà 6 miệng ăn mà chỉ thu hoạch được vỏn vẹn 3 phuy lúa, nên bà cứ thường xuyên cải thiện thay thế bữa ăn bằng món gỏi mít. Mỗi lần làm gỏi nội tôi thường hái từ 2 đến 3 trái, bởi những trái lớn thì "dú" chín đem ra chợ bán, còn những trái eo đèo hay 1 cụm 5-7 trái phải chiết bớt những trái nhỏ cho những trái kia mau lớn. Mỗi lần bà làm một thau gỏi "to tổ chảng" để ăn cho no thay bữa cơm, cộng thêm mấy cái bánh tráng mè đen nướng giòn sụm , để xúc với món "gà xé phay" (tên chị em tôi đặt cho món gỏi mít non vì nó cũng trắng giống vậy). Mỗi lần đang ăn mà có khách đến chị em tôi xấu hổ phải mang "thau gỏi mít" đi giấu chờ khách về mới dám ăn tiếp.

Giờ đây, mấy chị tôi định cư ở nước ngoài đã lâu, bây giờ về thăm quê hương không thèm ăn gì, chỉ thích ăn mỗi món gỏi mít xúc bánh tráng. Các chị tâm sự: xa quê hương nhiều khi buồn lắm, vừa nhớ nhà, nhớ người thân, nhưng nhớ nhất vẫn là nội với món gỏi mít ngày xưa, chỉ mới nghĩ đến thôi đã thèm chảy nước miếng. Gỏi mít thắm đậm tình quê hương xứ sở. Những người xa quê hương đã từng ăn món gỏi này thì không thể nào quên được và luôn canh cánh bên mình hương vị quê nhà.

Bây giờ, món gỏi mít non và đã trở thành đặc sản. Các chợ lớn bây giờ cũng thường xuyên có bán mít non. Thực đơn của nhiều nhà hàng cũng có tên món gỏi mít trong danh mục và được nhiều thực khách chọn món. Nó cũng "đại diện" "thay thế" cho những món rau và luôn có mặt trong những bữa cơm gia đình, mâm cúng, giỗ chạp, mời khách…

Ngày xưa kinh tế khó khăn nên nội tôi chỉ làm gỏi suông với da heo, không có điều kiện để biến tấu thêm tôm thịt như bây giờ. Nếu làm món gỏi mít chay thì dùng đậu hủ chiên vàng thái sợi trộn vào.

Đất nước thay da đổi thịt, làm nông bây giờ chủ động được nguồn nước tưới tiêu nên không còn tình trạng mất mùa đói khổ như ngày xưa nữa. Đời sống vật chất được nâng lên rất nhiều, điều kiện đáp ứng cho cuộc sống con người khá đầy đủ, nhưng tiếc thay nội tôi đã ra người thiên cổ.

Xuân Sơn